Probiotyki i prebiotyki

a mikroflora jelit

 

 

Jelito człowieka to złożony ekosystem, w którym znajduje się bogata i niezwykle zróżnicowana flora bakteryjna. W jelitach dorosłych ludzi stwierdza się około 1000 gatunków bakterii, które zasiedlają poszczególne odcinki jelita – od 10⁷ do 10¹² komórek bakterii/g treści jelita. Najwięcej – 10¹¹ do 10¹² komórek bakterii/gram treści jelita znajduje się w jelicie grubym – łącznie masa bakterii jelitowych osiąga imponującą ilość 1,5 – 2 kilogramów. Zdrowy człowiek ma zrównoważony skład flory bakteryjnej, z przewagą mikroorganizmów przyjaznych i korzystnych dla zdrowia. Mikroflora składa się z flory autochtonicznej – symbiotyczna, zabezpieczająca przed kolonizacją przez szkodliwe mikroorganizmy oraz allochtonicznej – która pochodzi z otoczenia (głównie z pożywienia) i konkuruje o miejsca do zasiedlenia w organizmie człowieka. U ludzi zdrowych w mikroflorze jelit przeważają mikroorganizmy korzystne dla zdrowia, pozostające ze sobą w stanie równowagi biologicznej.

 

Skład mikroflory jelitowej może jednak ulegać zmianom pod wpływem różnych czynników – szczególnie w następstwie antybiotykoterapii, radioterapii, zakażeń bakteryjnych i wirusowych, silnego stresu, niewłaściwej diety. Naruszenie subtelnej równowagi w tym złożonym systemie zaburza system homeostazy organizmu człowieka i może stać się punktem wyjścia do powstania poważnych schorzeń. W wielu sytuacjach stan równowagi ekosystemu mikroflory jelita człowieka ma fundamentalne znaczenie w przywróceniu, a następnie utrzymaniu zdrowia.

 

Korzystne działanie regulacyjne na ten złożony dynamiczny system biologiczny wywierają probiotyki.

 

Prebiotyki mają korzystne działanie na organizm człowieka poprzez zdolność stymulacji wzrostu i zwiększenie aktywności wyselekcjonowanych szczepów bakterii jelitowych, m.in. z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium.

CO TO SĄ PREBIOTYKI ?

Prebiotyki to naturalne substancje lub wyciągi roślinne, które silnie wspierają i stymulują układ immunologiczny organizmu. Zapobiegają powstawaniu nowotworów. Bakterie gnilne i fekalne znajdujące się w jelicie grubym wytwarzają substancje toksyczne, w tym kancerogenne. Badania wykazały, że podczas regularnego przyjmowania prebiotyków, rakotwórcze działanie tych złych bakterii w jelicie grubym zostaje zahamowane. Pełnią one wielorakie funkcje w organizmie: są bezpośrednim producentem witamin z grupy B, dlatego ich niedobór można niwelować odżywiając i dbając o dobrą florę bakteryjną; obniżają poziom złego cholesterolu frakcji LDL we krwi; wpływają na utrzymanie odpowiedniej kwasowości jelita, co hamuje rozwój niekorzystnej mikroflory oraz powoduje lepsze wchłanianie wapnia, żelaza i cynku; poprawiają ruchy robaczkowe jelit, a w konsekwencji polepszają przemianę materii, ich regularne spożywanie zapobiega tzw. biegunkom podróżnym; pomagają w zwalczaniu wrzodów żołądka; uśmierzają ból podczas ataku grzybicy pochwowej, spowodowanej stosowaniem serii antybiotyków; stymulują układ immunologiczny poprzez zdolność adhezji (przylegania) do śluzówki jelita, co zmniejsza zdolność oddziaływania na śluzówkę patogenów; łagodzą objawy nietolerancji laktozy, która występuje na skutek braku rozkładającego laktozę enzymu ß-galaktozydazy – niektóre probiotyki produkują ten enzym, dlatego dodaje się je do jogurtów dla osób ze słabą tolerancją; zapobiegają powstawaniu nowotworów. Bakterie gnilne i fekalne znajdujące się w jelicie grubym wytwarzają substancje toksyczne, w tym kancerogenne. Badania wykazały, że podczas regularnego stosowania prebiotyków, rakotwórcze działanie tych złych bakterii w jelicie grubym zostaje zahamowane. Prebiotyki występują m.in. w cebuli, czosnku, ziemniakach, bananach, cykorii, porach, karczochach.     Popularne prebiotyki (zwiększają namnażanie się dobrej flory bakteryjnej), są to:   Garlic Caps – stosowany w chorobach infekcyjnych, katarze, zapaleniu zatok, zapaleniu ucha środkowego, węzłów chłonnych i innych stanach zapalnych, przy powiększonych migdałkach itp.   Naturalna witamina C 500 oraz Witamina C Plus z bioflawonoidami i dziką różą – doskonałe działanie przeciwzapalne, antyhistaminowe podczas przeziębienia, kataru, grypy, w anginie, w alergii, astmie, bólach kostno-stawowych, a także w chorobach nowotworowych.   Bee Power – szczególnie pomocny w walce z paciorkowcami i przy przewlekłej anginie, ropnym katarze, zapaleniu zatok, zapaleniu ucha środkowego, powiększonych migdałkach, w anemii oraz podczas rekonwalescencji itp. Spirulina – w chorobach związanych z krwią, anemią, białaczką, pasożytami, w zapaleniu zatok, niedoczynności tarczycy, astmie i alergiach oraz chorobach nowotworowych.   Polinesian Noni – zwana polinezyjską penicyliną w każdym stanie nierównowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Stosowany we wszystkich chorobach. Rhodiolin – doskonały adaptogen, szczególnie na silną odporność oraz stres, depresje, nerwicę.   White Willow Barc (kora białej wierzby) – jako wspaniała naturalna aspiryna na obniżanie gorączki, działa napotnie. Powinna być stosowana przy chorobach nerek i pęcherza moczowego oraz stawów i w chorobach reumatycznych. Omega 3 – wzmacnia immunologię, a szczególnie działa na serce, naczynia krwionośne oraz układ stawowo-kostny przeciwdziałając krzywicy, próchnicy, osteoporozie i wielu chorobom reumatycznym, SM, RZS, także w chorobach skórnych, m.in. łuszczyca, działa przeciwzapalnie, ważny dla układu nerwowego. Nopalin – niezbędny dla utrzymania zdrowia błonnik roślinny szeroko stosowany w problemach z zaparciami, w oczyszczaniu oraz w regulacji pracy jelita. Bardzo przydatny w chorobach immunologicznych, stanów zapalnych i infekcyjnych gardła, w oczyszczaniu układu limfatycznego, w zapaleniu zatok i powiększonych migdałkach, w cukrzycy, miażdżycy oraz chorobach reumatycznych.

CO TO SĄ PROBIOTYKI?

 

Probiotyki (bakterie probiotyczne) to pożyteczne żywe organizmy, które wzmacniają i przywracają naturalną równowagę organizmu i systemu odpornościowego.

 

Zwane są również czynnościową żywnością - są to podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne , najczęściej pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus).

 

Układ pokarmowy dorosłego człowieka jest złożony, zawiera około 100 bilionów bakterii (100.000.000.000.000). Ten niezwykły, delikatny system musi stale kontrolować równowagę pomiędzy bakteriami dobroczynnymi i tymi, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie.
W normalnych warunkach ta równowaga pomiędzy bakteriami “dobrymi i złymi” jest pod kontrolą, ale u ludzi będących pod wpływem stresu, chorych, często podróżujących lub leczonych antybiotykami równowaga ta może ulec zachwianiu. Kiedy tak się staje, ilość korzystnych bakterii maleje, za to wzrasta liczba bakterii “złych”.

 

Mikroskopijni naturalni obrońcy naszego organizmu pracują tocząc walkę ze szkodliwymi bakteriami o składniki pokarmowe.
Bakterie probiotyczne produkują kwasy organiczne, które utrudniają przetrwanie bakteriom niekorzystnym.

 

Zalety probiotyków zostały opisane już na początku ubiegłego wieku przez laureata nagrody Nobla z medycyny w 1908 r., rosyjskiego mikrobiologa Ilię Miecznikova, który wskazał, że bułgarscy chłopi zawdzięczają swoje długie i zdrowe życie spożywaniu jogurtów i innych produktów mleczarskich. Sugerował, że spożywanie jogurtów i kefirów korzystnie wpływa na zdrowie dzięki zawartym w nich bakteriom fermentacji mlekowej oraz że wysoka koncentracja Lactobacillus sp. w jelicie ma istotny wpływ na zdrowie i długowieczność człowieka, a także może być stosowana jako metoda bakteryjnej terapii zastępczej. Możliwości te nie zostały wykorzystane, gdyż nastała era chemioterapeutyków i antybiotyków.

 

Czytelnik, który posiada małą wiedzę w tej dziedzinie, może być zdziwiony moimi zaleceniami, aby spożywać duże ilości bakterii, ponieważ ogólnie panuje przekonanie, że są one szkodliwe. Ta opinia jest błędna. Istnieje wiele dobroczynnych bakterii, wśród których pałeczki kwasu mlekowego zajmują poczesne miejsce.

Ilja Miecznikow

 

Słowo probiotyk znaczy ”dla życia” i jest zwrotem przeciwstawnym dla wyrazu antybiotyk.

Probiotyki są więc tymi dobroczynnymi bakteriami, które pomagają zwiększyć ilość korzystnych bakterii w jelitach, podczas gdy przepisywane przez lekarzy antybiotyki atakują i zabijają wszystkie mikroorganizmy (również te pożyteczne, przez co wyjaławiają jelita, przyczyniając się do rozwoju grzybicy) w naszym organizmie.

 

• Termin probiotyk pochodzi od greckich słów pro bios - dla życia i oznacza żywy mikroorganizm, który po spożyciu wykazuje korzystny wpływ na organizm gospodarza.

 

Historia probiotyków jest stosunkowo krótka, chociaż dobroczynny wpływ na zdrowie człowieka bakterii fermentujących mleko znany był już w starożytności. Zjawiskiem probiozy i interakcji między bakteriami zainteresowali się Pasteur i Jaubert, którzy w roku 1877 opisali występowanie antagonizmu między wybranymi szczepami bakteryjnymi.  W 1907r. Ilia Miecznikow zauważył pozytywne działanie jogurtu, zawierającego jeden ze szczepów bakterii kwasu mlekowego. Zanim jednak wprowadzono na rynek pierwszy celowo wyprodukowany produkt probiotyczny, upłynęło aż 70 lat. Dziś mamy już pewien wybór żywności probiotycznej, ale o samych probiotykach wciąż wiemy stosunkowo niewiele. Dotychczas wyizolowano zaledwie kilka szczepów probiotycznych, wśród których najlepiej zbadane i najczęściej stosowane są Bifido- i, wspomniane już - Lactobakterie. Prawdziwy probiotyk to taki, który: pochodzi z naturalnej mikroflory jelitowej człowieka, potrafi przeżyć drogę przez nieprzyjazne kwaśne środowisko układu pokarmowego, a gdy dotrze już na miejsce, czyli do jelita, zdoła przylgnąć do jego ścianki i "założyć rodzinę". Żyjąc i rozmnażając się w organizmie człowieka ma nie tylko dodatnio wpływać na jego metabolizm, ale również nie wykazywać żadnych skutków ubocznych.

 

• Mechanizmy działania probiotyków nie zostały jeszcze do końca poznane. Wszystko jednak wskazuje na to, że są one niczym waleczni żołnierze, którzy, jeśli tylko jest ich pod dostatkiem, potrafią bronić naszego organizmu niczym profesjonalna armia. Uszczelniają w tym celu ściany nabłonka jelitowego tak, aby nie przedostawały się przez nie do krwi szkodliwe substancje. Ponadto w jakiś tajemniczy sposób komunikują się z naszym systemem odpornościowym prosząc o posiłki w postaci przybocznej gwardii ustroju - obronne limfocyty. Do tego wygrywają z bakteriami chorobotwórczymi konkurencję o substancje odżywcze, pozbawiając je w ten sposób niezbędnych środków do życia.

 

Probiotyki:

• poprawiają funkcjonowanie śluzówki układu pokarmowego,
• stymulują działanie układu odpornościowego,
• syntetyzują substancje odżywcze i ułatwiają ich biodostępność,
• łagodzą objawy nietolerancji laktozy,
• redukują ryzyko pojawienia się alergii u obciążonych nią osób,
• zmniejszają prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych nowotworów.

 

Specyficzną cechą bakterii probiotycznych jest ich zdolność przedostawania się w stanie żywym do jelita grubego, osiedlania się w nim i rozmnażania. Oddziałują one korzystnie na stan zdrowotny przewodu pokarmowego, a w konsekwencji na stan naszego zdrowia.

Aby probiotyk mógł spełnić swoje zadanie, czyli skolonizować się, a następnie chronić nasz układ pokarmowy, musimy zadbać o jego właściwe odżywianie. I tu z pomocą przychodzą nam prebiotyki - niepoddające się trawieniu składniki pokarmowe, którymi odżywiają się bakterie probiotyczne. Najczęściej stosowanymi prebiotykami są rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego - inulina i oligofruktoza, występujące w wielu roślinach, na przykład: pomidorach, cykorii, porach, cebuli, czosnku, szparagach, bananach czy orzechach ziemnych. Badania wykazują, że obecność tych substancji w organizmie polepsza wchłanianie wapnia i magnezu z przewodu pokarmowego.

 

Aby produkt mleczny można było uznać za probiotyczny powinien w jednym gramie zawierać co najmniej 10 mln jednostek Bifidobacterium lub 100 mln jednostek Lactobacillus.

 

Doustne podawanie antybiotyków powoduje zanik lub zaburzenia w składzie mikroflory jelitowej i prowadzić może do niedoboru witamin, dlatego lekarze zalecają pobieranie preparatów witaminowych po dłuższej kuracji antybiotykowej.

Calivita International ma w swojej ofercie następujące probiotyki:

 

• AC Zymes,
• Acidophilus with Psyllium
  

 

 

CO TO SĄ SYNBIOTYKI?

 

Synbiotyk to połączenie probiotyku z prebiotykiem.

 

Są one podawane razem w związku z ich synergicznym działaniem, w celu wzmocnienia działania.

 

Termin ten przede wszystkim dotyczy produktów, w których składnik prebiotyczny selektywnie promuje składnik probiotyczny, np. prebiotyk – oligofruktoza stymuluje namnażanie się w przewodzie pokarmowym bakterie z rodzaju Bifidobacterium.

 

Calivita International ma w swojej ofercie synbiotyk:

 

Probio Balance

 

Polecany sklep internetowy:

 

 

 

 

 

 

Opracowano na podst.:dr n. med. Danuta Broniarczyk-Pawłowska, Probio Balance, Nutrition&Health, październik 2009 r

Wikipedia.org

Wstecz